Eleni, ar gyfer Wythnos Ymwybyddiaeth Colli Babanod (9fed-15fed Hydref), mae Cyngor Dinas Bangor wedi partneru gyda’r elusen colli babanod, ‘Our Sam’, i godi ymwybyddiaeth o golli babanod, trwy droi Pier Bangor yn binc a glas gyda goleuo a rhubanau yn ystod y nos.

Ymgasglodd elusen colli babanod yng Ngogledd Cymru, ‘Our Sam’, a gwirfoddolwyr lleol, ar bier Bangor ddydd Gwener 8 Hydref i addurno y pier gyda channoedd o rubanau pinc a glas, fel rhan o'r ymgyrch ymwybyddiaeth colli babanod pinc a glas flynyddol, dan arweiniad Cynghrair Colli Babanod y DU.

Pier Garth yw yr ail bier hiraf yng Nghymru, yn 470m o hyd. Mae yn strwythr rhestredig ar radd II, ac eleni yn dathlu ei benblwydd yn 125 oed.

Dywedodd Philippa Davies, Sylfaenydd yr elusen colli babanod, ‘Our Sam’ “Roeddem wrth ein boddau pan aethom at Gyfarwyddwr Dinas Bangor, Iwan Williams, gan ofyn a fyddai’n ystyried dangos cefnogaeth i Wythnos Ymwybyddiaeth Colli Babanod, trwy ymuno â’r ymgyrch binc a glas, a throi unrhyw un o'r adeiladau lleol neu'r tirnodau rhyfeddol ym Mangor yn binc a glas. Awgrymodd Bier Garth. Fel tirnod mor brydferth a gweladwy, mae hon yn sioe aruthrol o gefnogaeth i rieni a theuluoedd mewn profedigaeth, ac i godi ymwybyddiaeth am y mwy na chwarter miliwn o bobl yr effeithiwyd gan golli babanod yn dilyn camesgoriad, genedigaeth farw, marwolaeth newyddenedigol a SIDS yn y DU bob blwyddyn. Hoffem ddiolch i Gyngor Dinas Bangor ac Iwan Williams am eu cefnogaeth, a'r holl wirfoddolwyr sydd wedi ein cefnogi i addurnwch y pier gyda channoedd o rubanau pinc a glas. Mae colli babanod yn parhau i fod yn bwnc anhygoel o anodd i lawer siarad amdano, ond mae'n bwysig ein bod ni'n gwneud hynny, er mwyn lleihau arwahanrwydd i bawb sydd yn wynebu'r trawma torcalonnus hwn. "

Dywedodd Iwan Williams, Cyfarwyddwr Dinas Bangor, "Roeddem yn falch iawn o gael ein gofyn, ac yn falch o allu dangos ein cefnogaeth, a helpu i godi ymwybyddiaeth o golli babanod ar gyfer wythnos ymwybyddiaeth o golli babanod yma ym Mangor. Mae colli babanod mor anhygoel o anodd i'r rhai sydd wedi gorfod mynd trwy'r golled drist hon. Mae yna lawer o hyd nad oes ganddyn nhw syniad o faint y bobl sy'n cael eu heffeithio, a'r effeithiau sylweddol mae'r golled hon, sy'n aml yn gudd, yn ei chael ar fywydau llawer o rieni a theuluoedd . "

Bydd Pier Bangor Garth yn cael ei oleuo a'i addurno rhwng 9 - 15 Hydref. Os ydych chi'n rhiant mewn profedigaeth sydd wedi'i effeithio gan golli babanod, ac angen cefnogaeth, gallwch gysylltu â ‘Our Sam’, aelod-sefydliad Cynghrair Colli Babanod y DU, trwy wefan ‘Our Sam’ oursam.org.uk. Pe byddech chi'n gwybod mwy am wythnos ymwybyddiaeth colli babanod gallwch fynd i babyloss-awareness.org

* (Bydd Elusen ‘Our Sam’ a'n gwirfoddolwyr ar gael i dynnu lluniau ar y pier ddydd Gwener 8 Hydref o 10.30am)

Gareth Roberts interview

PierBangor125: Interview with Gareth Roberts, Menter Fachwen (English Transcript, August 2021)

Hello, Iwan Williams here, City Director with Bangor City Council. We continue with our series of interviews and conversations involving the Pier and recognising the Pier’s special birthday at 125 years old. It’s a pleasure to be with Gareth Roberts from Menter Fachwen today, and I’ll pass over to Gareth now. Good morning.

Good morning, and it’s a pleasure to be with you today. Now you want to know about the Pier’s history? Now we know we’re celebrating 125 years this year, and it was therefore opened in 1896. It’s very unique, as the ‘fad’ of building Piers was earlier, in places like Llandudno and Aberystwyth in the 1860s/1870s, so Bangor was slightly late to the party! Not everyone wanted it. There were plenty of complaints, the idea wasn’t proposed until the late 1880s, the Bangor Corporation, your predecessors as the City Council, were pressing to have it, but a number of Bangor residents were against it as there were problems and other, better things to spend money on. So they had a referendum amongst Bangor residents, and Bangor Corporation were worried they would lose the referendum. They won, some 1500 votes for the Pier and around 500 against. So it was won, and it took 6-7 years to build the Pier. It’s unique for a different reason too, as it’s a Pier that doesn’t face the sea. The Pier faces Anglesey and the Menai. I’ll come back to that. Lord Penrhyn came over to open the Pier, and it cost around £17,000. It was built by the Webster company from Westminster, London, and Bangor didn’t hold back on the spending. So opened by Lord Penrhyn in ceremony full of pomp, and the Pier gates nowadays are the original ones, and they’re beautiful. Remarkable there was so much opposition to it. It was an important place too, as you had steamers going to Liverpool. It was built to bring in the old, grand steamers, and as it goes my Grandmother’s brother went on one to Liverpool, and onwards to Seattle in 1911, and never came back. So there’s a family connection! And you had end of the Pier shows. The Pavilion, which these days has a grand roof on top, used to be open, so the Corporation would organise entertainment every summer. If you visit the newspaper archives with the National Library of Wales, such as the North Wales Chronicle, you’ll see all the adverts, with people coming from afar to be entertained. My favourite was a girl called Mabel Roberts, who played the harmonium, and there’s a description here of her, which says “she can suck as well as blow”…What people don’t realise as well there was a rail line going down the middle of the Pier, transporting people’s bags to the steamers going to Liverpool. Some distance, the Pier is after all the second longest in Wales, Llandudno being the longest.

Where you measure the Pier from is a controversial debate, I’ll just add that in!

Well that’s good to know. And another thing, I’ll refer here to a newspaper article from the Chronicle on 1st March 1901 which says “A misadventure on Bangor Pier: On Thursday a man under the impression that he was crossing the Menai Suspension Bridge walked the whole length of Bangor Pier, crossed the pontoon at the end of the Pier, and stepped into the Menai Straits. Fortunately, the man is an excellent swimmer and he kept himself afloat for around 10 minutes, battling in the racing tide. He ultimately reached the side of the pontoon where he hung on until a young solicitor’s clerk named Griffin Jones descended and assisted him to mount the pontoon, none the worse for his immersion”. That’s excellent, and makes you think: didn’t he see the Menai coming?!

An uncompleted bridge!
Exactly. But there was a huge accident at the start of the Great War, the SS Christina. It broke free from its moorings and the power of the Menai turned the ship around and broke the Pier in two more or less. There are photographs-

A large part of the Pier went missing
Yes we know where it took place, you can stand there today but you can’t see the extent of the damage, and there’s a photo by the Anglesey Royal Engineers, they came to the rescue by building a temporary bridge to bring two parts of the Pier together, allowing passengers to catch the boats to Liverpool. I think it took around 7 years to repair the damage, several years. People wanted it to be done quickly, but of course it was during the war –

And there were other priorities
Exactly, and it’s incredible that people didn’t realise this. There were several letters in the Chronicle complaining that the Pier wasn’t being repaired, there was one man who wrote to the Chronicle almost every week. He called himself all sorts of things, including ‘Angry of Penrhosgarnedd’. He complained almost every week! After the war, and after they repaired the Pier – I didn’t know this until I did some research – there was a man called Philip White, a scientist in the Zoology department of Bangor University, and he tried to get the University to open an ocean sciences department. The department began in one of the Pier kiosks, isn’t that incredible?

Not much room there!
Indeed! I’m not sure which one, I think it’s the first kiosk on the right as you walk onto the Pier. But the University rejected the department within its buildings, unfortunately he passed away suddenly after establishing the department in the kiosk. He was succeeded by William Bramble, and within four years he managed to persuade the University to support the department, and by today it’s a world-renowned department, and an enormous department. The Pier was also a temporary home for the HMS Conway during the war, where so many young men received their maritime education, and the flying boat Saunders-Roe was also moored close to the Pier during the Second World War. There are interesting photos of that aircraft. One young man was someone called Tecwyn Roberts from Llanddaniel Fab, he worked in the Saunders-Roe and later NASA, he was part of all of this. He was one of six people that established Mission Control in Houston

And all the Apollo adventures
Apollo, exactly. It’s some story. He was in school with my Father, as it happens.

And raised without electricity
Exactly, in a poor cottage. You can apply the word ‘genius’ to him. So by the 1970s the Pier had fallen into a state of disrepair, and there was the possibility of pulling it down, but there was a preservation order on it. And if I’ve got this right, one of your predecessors purchased the Pier for a penny! Around 1975? And then there was a large-scale effort to raise money and repair it, and it was reopened in 1988, and in the mid-1990s a young photographer was in one of the Pier kiosks, for a year, some Gareth Roberts, I don’t know who he was?! So I have a connection with the Pier, and you have all these names, when you walk up and down the Pier you see these names on the benches, a who’s who of Bangor. And I’ll finish by noting one of them, Nathan Pollecoff. He’s on one of the benches on the right of the Pier as you walk on. The Pollecoff family were very famous in Bangor, Holyhead, Pwllheli, with their large, grand department stores, and we in Menter Fachwen worked with the University to create a Jewish history map of Bangor some two years ago, and of course the Pollecoff family were very prominent in Bangor. Nathan was one of Phillip’s sons, he was born in 1901, and died in 1962. He was a musician born in Holyhead, but very active in Bangor. He was very supportive of the civic society here, as were the entire family, and he married a woman called Charlotte Davies – I don’t think she was Welsh – from Manchester I believe. He was very active in Bangor synagogue for a number of years. He was very fond of walking along the Pier with his wife, sitting down and watching the seagulls fly by and the world pass by – there’s no better place.

Many thanks for that Gareth, it’s been a pleasure to go over 125 years of the Pier’s history in around 10 minutes. There are a wealth of stories, so many colourful individuals and proper characters over the decades. So many specific events as well, good and bad, a real mix. And the Pier is still there, and still welcoming the people of Bangor and beyond. May that continue for years to come, and more history to come from the Pier

I’m sure that there’s more to come!
Thank you Gareth, and we’ll back with you soon for further interviews and conversations on the history of the Pier. Thank you.

Hollywood, Pinewood…Pierwood!


Pier Garth Bangor yn llwyddiant mawr gyda chwmnïau ffilmio

Ers blynyddoedd lawer bu Pier Garth Bangor yn atyniad i bobl leol, ymwelwyr, myfyrwyr a thwristiaid. Mae hefyd wedi denu nifer o gwmnïau ffilmio dros y blynyddoedd, llawer ohonynt yn awyddus i fanteisio ar y golygfeydd trawiadol a gynigir gan y Pier i bob cyfeiriad, heb sôn am y croeso cynnes ar y Pier ei hun!

Ni fu’r haf hwn yn eithriad, ac mae Cyngor Dinas Bangor, Ffrindiau Pier Garth Bangor a deiliaid y ciosgs wedi bod wrth eu boddau yn croesawu nifer o gwmnïau cynhyrchu i’r Pier yn yr wythnosau diwethaf:

  • Ar 7 Gorffennaf, roedd BBC Wales ar y Pier fel rhan o gynllun cerddorol Taith Haf Gorwelion/Horizons a chafwyd perfformiad unigol gan Casi Wyna pherfformiad ar y cyd gan Eve Goodman a Beth Celyn
  • Ar 12 Gorffennaf, ymwelodd ITV Wales i ffilmio cynrychiolwyr o Gyngor Dinas Bangor a Ffrindiau Pier Garth Bangor ar gyfer y rhaglen ‘Coast and Country’, a ddarlledwyd ar 12 Awst (ar gael yma)
  • 13 Gorffennaf, bu Rondo Media yn ffilmio ar gyfer rhaglen ‘Cynefin’
  • 21 Gorffennaf, bu Ysgol Ddawnsio Môn yn perfformio a chael eu ffilmio ar y Pier
  • Ar 18 Awst, ymwelodd BBC Radio Cymru â’r Pier i wneud cynhyrchiad ffilmio mawr a oedd yn cynnwys rhaglen Tudur Owen
  • Ar 22 Awst, bu’r canwr a’r codwr arian adnabyddus lleol Wynne ‘Elvis’ Roberts yn perfformio ar y Pier a chafodd ei ffilmio gan S4C

Dywedodd y Cynghorydd Owen Hurcum, Maer Bangor:
“Ar hyn o bryd dwi’n meddwl mai Pier Bangor yw seren fwyaf teledu gogledd Cymru, wedi ymddangos ar bob math o raglenni teledu, ffilmiau a hyrwyddo radio, a dwi’n meddwl fod pawb sy’n gyfarwydd â’r Pier yn gwybod pam. Mae’n lle anhygoel a dwi mor falch fod ein Pier ni’n cael ei weld ar draws y byd. Rwy’n siŵr y bydd llawer o’r bobl sy’n ei weld ar y sgrin yn awyddus iawn i’w weld yn iawn, dod yma i gael ei fwynhau fel rydym ni wedi cael ei fwynhau dros y 125 o flynyddoedd diwethaf"

Meddai Avril Wayte, Cadeirydd Ffrindiau Pier Garth Bangor:
“Mae’n helusen wrth ei bodd yn gweithio gyda Chyngor Dinas Bangor a’i gefnogi yn y dyddiau gwych hyn i’n pier. Rydym mor hapus fod bywiogrwydd y Pier yn cael ei gydnabod ymhell ac agos, a’n bod ni’n cael y cyfleoedd yma i’w ddangos i’r byd.”

Pwy sydd angen Hollywood neu Pinewood pan mae’r Pier gennych? Mae Cyngor Dinas Bangor yn ddiolchgar iawn am gydweithrediad y cwmnïau ffilmio hyn dros wythnosau’r haf, ac yn edrych ymlaen at groesawu llawer mwy dros y misoedd a’r blynyddoedd i ddod.

Lluniau (chwith i dde): Taith Haf Gorwelion/Horizons yn ffilmio gyda Casi Wyn, Eve Goodman, Beth Celyn a Luke Jones 7 Gorffennaf; Maer Bangor Cyng Owen Hurcum mewn cyfweliad â ‘Coast and Country’ ITV 12 Gorffennaf; rhaglen ‘Cynefin’ Rondo Media yn ffilmio 13 Gorffennaf, Ysgol Ddawnsio Môn yn ffilmio 21 Gorffennaf; BBC Radio Cymru yn ffilmio gyda Tudur Owen a Mr Phormula; hefyd croeso gan Faer Bangor Cyng Owen Hurcum 18 Awst; Wynne ‘Elvis’ Roberts yn perfformio ar y Pier 22 Awst a chyfarfod Avril Wayte, Cadeirydd Ffrindiau Pier Garth Bangor

Pier Garth Bangor yn llwyddiant mawr gyda chwmnïau ffilmio


Mai 14, 2021

Heddiw (14 Mai 2021) mae Pier Garth Bangor yn dathlu ei ben-blwydd yn 125 oed. Ar y diwrnod hwn yn 1896, agorwyd y pier yn swyddogol gan yr Arglwydd Penrhyn yn dilyn gorymdaith drwy’r ddinas gyda thyrfa o dros 5,000 o bobl wedi ymgasglu i wylio’r seremoni agoriadol. Ond yn amlwg, bydd eleni’n wahanol. Nid oes modd cynnal digwyddiad mawr oherwydd pandemig Covid-19, ond bydd dathliadau serch hynny. Am 11am, bydd Maer Bangor, y Cynghorydd Owen Hurcum yn dadorchuddio plac newydd i goffáu’r 125 mlynedd. Gan ddilyn rheolau ymbellhau cymdeithasol, bydd y Maer yn cael cwmni aelodau eraill o Gyngor Dinas Bangor, deiliaid y ciosgau a chynrychiolwyr Ffrindiau Pier Garth Bangor, grŵp newydd o wirfoddolwyr sy’n gweithio gyda Chyngor y Ddinas i roi cymorth a chefnogaeth i ymwelwyr ar y pier a sicrhau fod y pier yn ffynnu a bod dyfodol cynaliadwy o’i flaen.

Cyn y dyddiad pwysig, dywedodd Maer Bangor Cyng Owen Hurcum “Ein pier yw trysor ein dinas arbennig, sy’n cynnig i bawb sy’n mentro arno rai o’r golygfeydd godidocaf y gallwch eu dychmygu. Bu’n gaffaeliad i’n dinas ers dros 125 o flynyddoedd, ac mae wedi gwasanaethu pobl y ddinas drwy’r amser hwn. Wynebodd y pier heriau niferus drwy ei oes, dim yn fwy efallai na’r atgyweiriadau strwythurol diweddar a olygodd fuddsoddiad anhygoel o dros £1.8m i sicrhau bod y strwythur hwn yn goroesi am y 125 mlynedd nesaf.”

“Allwn ni ddim troi allan fel dinas heddiw i ddathlu ei ben-blwydd pwysig, ond gallwn ac fe fyddwn, yn dathlu’r pier yn ei ffordd ein hunain. Mae’r pier yn rhan o enaid y ddinas hon, mae’n rhan o hiraeth Bangor ac rwy’n edrych ymlaen yn fawr at weld ei hanes o hyn ymlaen.”

Meddai Avril Wayte, Cadeirydd Ffrindiau Pier Garth Bangor:

“Mae’n fraint enfawr i ni gael bod yn rhan o bier Garth Bangor, a chwarae rôl ganolog mewn gwarchod y pier i’r dyfodol, yn enwedig gan ein bod yn galluogi’r gymuned leol i gymryd rhan yn y broses honno. Ein pier ni – yn eiddo i Gyngor y Ddinas ac yn hoff gan bawb.”

Bydd y pier yn cael ei oleuo heno i nodi’r penblwydd arbennig. Gyda’r achlysur mawr yn cael ei ohirio flwyddyn tan fis Mai 2022, bydd Cyngor Dinas Bangor a Ffrindiau Pier Garth Bangor yn dathlu’r pen-blwydd mewn ffyrdd gwahanol dros y misoedd sy’n dod. Bydd cyfres o gyfweliadau, trafodaethau a chyflwyniadau ar hanes y pier a’r ardal yn cael eu cyhoeddi ar-lein, a bydd nifer o ddigwyddiadau a gweithgareddau llai yn cael eu cynnal ar y pier yn ddiweddarach eleni, yn amodol ar reoliadau Covid-19. Cyhoeddir Rhaglen Ddigidol heddiw hefyd i gydnabod y dyddiad pwysig.


Pier Garth Bangor: Penblwydd yn 125 oed Rhaglen Ddigidol


Diweddariad y Pier (Chwefror 2021)

Does dim gwaith strwythurol ar raddfa fawr yn digwydd ar hyn o bryd. Mae pedwar cam o’r prosiect adnewyddu wedi’u gwblhau, gyda dau i fynd. Y blaenoriaeth dros y misoedd nesaf fydd paentio rhannau o’r Pier, trin rhai o’r planciau a gweithio ar y ‘Linkspan’ ar ddiwedd y Pier. Fe fydd y gwaith yma yn dechrau yn hwyrach eleni.

Mae Cyngor y Dinas yn edrych ar gyfleoedd cyllid gyda phartneriaid er mwyn gwella’r Pier a sicrhau ei fod yn gynaliadwy wrth symud ymlaen. Mae penblwydd y Pier yn 125 mlwydd oed yn digwydd ar 14eg Mai 2021. O ganlyniad i’r pandemig Covid-19 presennol, ni fydd digwyddiad ar raddfa fawr yn bosib ond mae’r Cyngor yn edrych ar trefniadau amgen fodd bynnag, gyda rhagor o fanylion i’w gyhoeddi yn agosach i’r dyddiad.

Diweddariad feirws Covid 19 mis Hydref 2020

Pier Bangor
Mae’r cyfyngiadau cenedlaethol diweddaraf gan Lywodraeth Cymru i leihau ymlediad feirws Covid 19 (Coronavirus) yn dod i rym ar Ddydd Gwener 23ain Hydref 2020. Er mwyn annog pobl i fwynhau yr awyr agored ac i helpu gydag ymarfer corff hoffai Cyngor Dinas Bangor gadarnhau y bydd y Pier, fel parciau a llefydd awyr agored eraill, yn aros ar agor. Gofynnir i ddefnyddwyr gadw at cyfyngiadau ymbellhau cymdeithasol.

Pier Garth Bangor Prosiect Adnewyddu

Mae Cyngor Dinas Bangor wedi penderfynu atgyweirio ac adfer Pier y Garth sydd heb gael unrhyw waith mawr ers nifer o flynyddoedd ac sydd bellach angen ei adnewyddu. Roedd y rhaglen adfer ac adnewyddu ddiwethaf yn 1986.

Oherwydd natur beryglus y gwaith, mae angen cryn dipyn o sgaffaldiau, yn ogystal â mesurau Iechyd a Diogelwch llym. Mae gofyniad hefyd i waredu’r holl ddeunyddiau gwastraff mewn modd sy’n cydymffurfio â rheoliadau. Gwnaed cais am Drwydded Forol a chyflwynwyd y cais i Cyfoeth Naturiol Cymru ac mae trafodaethau wedi’u cynnal â phartïon eraill â diddordeb.

Mae Cyngor y Ddinas yn ymddiheuro am unrhyw anghyfleustra yn ystod y prosiect adeiladu ond mae angen gwneud y gwaith hwn i sicrhau fod y Pier yn sefydlog a diogel fel bod cenedlaethau’r dyfodol yn gallu ei fwynhau.

Pier Garth Bangor: Prosiect Adfer – Cau Pen Draw’r Pier

Pier Bangor yn ymddangos yn rhestr The Guardian ‘Golygfeydd Gorau yn y DU’

Bangor Pier
Delwedd gan Nicola Frodsham

Ymddangosodd Pier Bangor ym mhapur newydd The Guardian penwythnos diwethaf am gael un o’r golygfeydd gorau yn y DU, o ynysoedd anghysbell i dirlun y ddinas, lleoliadau arforol i rostiroedd, mae darllenwyr The Guardian wedi rhannu eu hoff dirluniau.

Dywedodd Nicola Frodsham, a wnaeth anfon ei lun ac adolygiad o Bier Bangor, “Mae Pier Bangor, sydd yn strwythur rhestredig Graddfa II, wedi’i leoli yn berffaith ar lannau’r Fenai ac yn cynnig golygfeydd ardderchog o Fôn a thir mawr Cymru. Darllenwch mwy ar The Bangor Aye.

Mae yna gost mynedfa 50c a fe fydd perchnogion cŵn yn falch i glywed fod na arbrawf ar hyn o bryd i adael anifeiliaid anwes i ymuno a’u pherchnogion i fynd am dro llaciol. Mae yna nifer fychan o stondinau yno, gan mai prif pwrpas y pier yw i ddarparu golygfeydd anghredadwy mewn awyrgylch heddychlon.

“Ewch yno ar ddiwrnod clir, yn ystod y misoedd cynhesaf, am y golygfeydd gorau. Mae medru fod yn dwyllodrus o wyntog ar y pier, er hynny, felly ewch yno gyda digonedd o ddillad rhag ofn.”

Ym mis Awst 2017 dechreuodd prosiect adferiad £1m gyda’r bwriad o sicrhau dyfodol Pier Bangor am flynyddoedd i ddod. Mae’r prosiect, a’i hariannwyd yn uniongyrchol gan Gyngor Dinas Bangor, yn cynnwys gwaith i gryfhau’r strwythur ac hefyd i ddarparu canllawiau newydd ar y pier. Mae sgaffaldau sylweddol yn angenrheidiol ar hyd ochrau y pier gan fod y gwaith angen cydymffurfio a mesurau iechyd a diogelwch llym. Fe fydd y Pier yn aros ar agor yn ystod yr adferiad. Darllenwch mwy


Pier Fictoraidd y Garth

Gwerthfawrogir taliadau ychwanegol – i helpu i gadw’r pier ar agor i bawb.